Anna M Sitz

OUP 2023

What did people in the early Christian period (4th-7th century CE) think about the ancient, pagan inscriptions filling their late antique cities? Why, for example, is the famous Res Gestae of the "divine" Augustus almost perfectly preserved on the walls of a temple in Ankara in Asia Minor, even though the city became a Christian imperial center? The prima facie explanation-that late Romans ignored the older epigraphic material filling their cities-is proven untrue in this book. By gathering both literary and archaeological evidence, this study indicates that early Christians (and late pagans, and Jews) in the eastern Mediterranean interpreted older inscriptions in Greek and other languages through their own world views.

https://global.oup.com/academic/product/pagan-inscriptions-christian-viewers-9780197666432?cc=us&lang=en

For chapter summaries in Turkish, please message or email me.

ed. Andreas Rhoby and Ida Toth (Turnhout, 2022), 213-249.

DM me for full pdf.

(Turkish summary below / Türkçe özeti aşağıdadır)

In lieu of an abstract:
Given the powerful synergy between customized epigrams and well-crafted objects/images/spaces, it is no wonder that most scholarly discourse on Byzantine verse inscriptions has gravitated towards these elite commissions. But not every ‘self’ in Byzantium was an elite. It is my goal in this essay to tear our gaze away from the most outstanding exempla of Byzantine epigrammatic art for a brief moment and turn it towards an inscribed tomb of humbler origins. This grave belongs to an otherwise unknown individual named Theognostos and dates to circa the tenth century; it is located in the Eğri Taş Kilisesi (‘Crooked Stone Church’) in the Ihlara (Peristremma/Belisırma) valley in Cappadocia in central Turkey. The church, as well as the arcosolium where Theognostos was buried, is hewn directly from the stone of the cliff-face, as are the many other Byzantine rock-cut churches lining this valley. ...Theognostos’s tomb may be carved from earthy and organic stone, but as we shall see, the burial space was not without artifice. In what follows, I first give a general overview of Byzantine grave inscriptions at a variety of social levels before detailing the physical context of Theognostos’s arcosolium tomb in the Eğri Taş complex and the process of making it. We then turn to the texts painted in this arcosolium; I present updated readings of two of these inscriptions. Finally, the texts are analysed for what they can tell us about Theognostos’s ‘self’, which is framed through this grave monument and epigrammatic writing somewhere at the nexus of privileged and provincial, powerful and poor. This framing was not accidental, but was achieved through a variety of commemorative strategies at play in this small arcosolium.


Sokaktaki Adam İçin Bir Epigram? Bir Kapadokya Mezarında Anma Stratejileri

Epigramlar (nazım şeklinde yazılmış yazıtlar) Bizans kiliseleri, mezarlar, kitaplar ve sanat eserlerini süslemek için kullanılmıştır. Bizans epigramları üzerine yapılan çoğu araştırmanın odağında en iyi, en yüksek kaliteli örnekler bulunmakta: Konstantinopolis ve diğer merkezlerin elitlerine yazılmış, altın objeler veya mozaikler üzerinde sergilenen epigramlar. Peki elitler için olmayan, ‘düşük kaliteli’ epigramlardan ne tür bilgiler edinebiliriz? Bu makalede, M.S. onuncu yüzyıl civarında Kapadokya’daki Eğri Taş Kilisesi (Ihlara Vadisi)’ne gömülmüş Theognostos adlı bir adamın mezarını inceleyeceğim. Theognostos’un mezarı basit, boyanmış bir haç ve biri bir epigram olan üç boyanmış yazıt ile süslü. Çeşitli toplumsal seviyelerden Bizans mezar yazıtları hakkında genel bir değerlendirmenin ardından, Theognostos’un Eğri Taş Kompleksi’ndeki arkosol mezarının fiziki kontekstini detaylıca inceleyeceğim. Daha sonra, dikkatimizi bu akrosole boya ile yazılmış metinlere, ve bunların arasında ‘Kimse servet arzusuyla övünmesin, çünkü para tutkusu birçoğunu yok etmiştir’ diye başlayan epigrama yönelteceğiz. Bu ve devamındaki mısralar, Kapadokya ve ötesinden başka boyanmış epigramlarla birçok aynı kelime ve ifadeye yer veriyor. İlgili epigramlardaki vezin ve yazım ‘hatalarına’ odaklanmak yerine, boyanmış yazıtlara bir ‘metin türü’nün,  sözlü aktarım ve yerel ihtiyaçlara göre değişip adapte olabilen varyantları gözüyle bakacağım. Son olarak, Theognostos’un mezarında bulunan metinlerin bize, bu mezar anıtı ile seçkin ve taşralı, güçlü ve fakirin kesişim noktasında beliren Theognostos’un ‘kendisi’ hakkında ne söyledikleri incelenecek. Theognostos’un bu şekilde karşımıza çıkması, bir tesadüf değil, bu küçük akrosol mezarda kullanılan çeşitli anma stratejilerinin sonucudur. Bu sayede, bu pek de güzel olmayan, düşük kaliteli epigramın bile ne kadar sofistike bir şekilde amaçlarına ulaştığı görülmektedir.

Turkish summary:

Spolianın Ötesinde: Anadolu’daki Geç Antik Çağ Yazıtlarına Yeni Bir Bakış

Son dönemdeki epigrafik çalışmaların da altını çizdiği üzere, yazıtlar metin olmaktan öte aynı zamanda birer arkeolojik nesnedir. Bu olgu, yazıtların yaratılışlarından ömürlerini tamamlamalarına kadarki bütün hayat süreçlerini, yeniden kullanılmalarını ve devamlı olarak teşhirlerini de göz önüne alarak anlamamızı gerektiriyor. Aynı yazıt, değişen bağlamlara bağlı olarak zaman içinde onu görenlere farklı mesajlar iletebilir. Bu makalede ilk önce yazılı ve arkeolojik kaynaklardan, Anadolu'daki erken Hıristiyan (Doğu Roma) döneminde (MS 4. - 6. yüzyıl) insanların kentlerinde Yunanca yazılmış eski yazıtları okumaya devam ettiklerine dair kanıtlar sunacağım. Şu anda Burdur Müzesi’nde bulunan ve paganlarca vakfedilen yazıtların, oldukça akıllıca ve kasıtlı olarak silinişini örnekleyen ve adakta bulunan kişiyi Hıristiyanlığın en erken takipçilerinden birisi olarak gösteren, devşirme malzemeden yapılmış bir vaftizhaneyi inceleyeceğim. Daha sonra, duvarlarında Roma imparatoru Augustus'un Res Gestae adlı yazıtının olmasıyla ünlü olan Ankara'daki Augustus ve Roma Tapınağı’nı inceleyeceğim. "Yazıtların Kraliçesi" olarak adlandırılan bu metin tesadüfen değil, Roma'dan Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine kadar yerel halkın aldığı bir dizi karar sayesinde ayakta kaldı. Tapınağın ne zaman bir Hristiyan kilisesine dönüştürüldüğüne dair kanıtları inceleyerek bu olayın muhtemelen geç antik çağda (5. veya 6. yüzyıl) gerçekleştiğini ileri süreceğim. Res Gestae'ın altında, duvara bir dizi haç ve daha sonra Bizans (9. veya 10. yüzyıl) mezar metinleri oyulmuştur. Res Gestae ile birlikte Galat rahiplerinin bir listesinin Hıristiyan takipçiler için sahip olabileceği potansiyel anlamları da göz önünde bulundurmakta fayda görüyorum. 
(trans. Abdullah Timuçin Alp Aslan)

Göz Önünde Saklı Kalmak: Aphrodisias’taki Tapınak-Kilise’de Epigrafik Yeniden Kullanım

MS 500 civarında, Afrodisias'taki (Türkiye) görkemli Afrodit Tapınağı sökülerek daha büyük bir kilise olarak yeniden inşa edildi. Bu süreçte, Yunanca yazılmış birkaç eski Roma yazıtı, yeni Hıristiyan kutsal alanına dâhil edildi. Bazıları, bir kapı pervazında (MÖ 1. yüzyıl) Afrodit'e ithaf edilmiş ve sütunlarda bulunan tanrıçaya yapılan diğer adaklar (MS 1. yüzyıl) da dâhil olmak üzere, orijinal olarak tapınaktan geliyordu. Bu yazıtlar üzerine yapılmış epigrafik çalışmaların çoğu, kilisedeki yeniden kullanımlarını değil, yalnızca orijinal Roma anlamlarını dikkate almıştır. Ancak birkaç yazıtta göze çarpan silinen kısımlar, Hıristiyanların bu metinleri okuduğunu ve bunlara dikkat ettiğini gösteriyor. Özellikle kapı pervazındaki Afrodit’e yapılan ithaf silinmiş, ancak sadece Afrodit'in adı tamamen kaldırılmıştır; diğer kısımlar ise kısmen de olsa okunaklıydı. Tapınak-kilisenin mimari mekânlarında bu eski yazıtların sergilenmesini belgeleyerek, Afrodisias'ın ilk Hıristiyan halkının şehrin tarihini, özellikle de uzak Roma yöneticileriyle olan bağlantıları anlatmaya devam ettiklerini öne sürüyorum. Ayrıca, bu eski yazıtları kilisede Hristiyan yazıtları ve grafitilerle yan yana görmek, erken Hristiyanlık döneminde, önceki dönemlerde elitlerin himayesindeki bu gelenekte yaşanan değişimi ve geride tanrı için yazılı bir kayıt bırakmanın genel halka kadar indiğini vurguluyor. (trans. Abdullah Timuçin Alp Aslan)

Around 500 CE, the magnificent Temple of Aphrodite at Aphrodisias (Turkey) was deconstructed and rebuilt as an even larger church. During this process, several ancient inscriptions from the temple and from elsewhere, including building dedications and records of column donations, were incorporated into the new Christian sacred space. Previous studies of the temple-church have fixated on the original, Roman-period texts of the inscriptions and their historical contexts, to the exclusion of exploring their late antique reuse, the selective erasures that took place, and the potential meanings that these older texts, which were still legible to educated Greek-speaking viewers, may have held for the Christianizing city. By documenting the display of these older inscriptions in the architectural spaces of the temple-church, I argue that they continued to impart to the people of Aphrodisias a conception of their shared civic history centered on local elites and connections with distant Roman rulers. Moreover, the viewing of these older inscriptions side by side with the late antique graffiti in the church highlights the change in euergistic and epigraphic habits in late antiquity and reveals the democratization of commemorative practice in the early Christian period.

Karia’yı Taşa Kazımak: Geç Antik Çağ’da Epigrafi Geleneklerinin Sürekliliği

Anadolu'daki birçok Yunan ve Roma tapınağının arşitravlarında, bağışçının ve tapınağın ait olduğu tanrının isimlerini içeren ithaf yazıtları bulunuyordu. Ancak en erken tapınaklarda bu yazıtlar yoktu. En erken belgelenmiş tapınak arşitrav yazıtları Karia'dan gelmektedir: Labraunda'daki Zeus Tapınağı ve Amyzon'daki Artemis Tapınağı. Her ikisi de, MÖ 350 civarında Hekatomnid hükümdarı Idrieus tarafından inşa edildi. Bazı tapınakların duvarlarında kralların mektupları veya yurttaşlık kararnameleri gibi önemli kamusal belgeler de vardı. Yine en erken örnekler MÖ 3. yüzyıldan itibaren Karia bölgesi ve Priene gibi yakın şehirlerden gelmektedir. Binalar üzerine Anadolu Karya dilinde yazılmış yazıtlar için bile bazı kanıtlar bulunabiliyor. Tapınakların yazı mekânı olarak kullanılmasının, bir Karya alışkanlığı olarak bu zaman diliminde başladığını ve ancak daha sonra diğer bölgelerde yaygın hale geldiğini iddia ediyorum. Daha sonra Roma döneminde, Karia'daki insanlar dağlarda Gerga adında çok ilginç bir kutsal alan inşa ettiler. Winfried Held'e göre, arkaik bir tarzda inşa ederek ve arkaik heykeller oyarak daha eski görünmesini sağlamaya çalıştılar. Ayrıca her binanın üzerine “Gerga” yazdılar. Yine bu bölgede kutsal mekânı tanımlamak için yazının kullanımı öne çıktı. Daha sonra, Hıristiyanlık Doğu Roma döneminde gelişmeye başladığında, tapınaklardaki eski yazıtlar hala sergileniyordu. Hıristiyanlar Karia'daki eski tapınakların bazılarına egemen olduklarında, Mylasa'da olduğu gibi yeni yazıtlar veya Afrodisias ve Lagina'da olduğu gibi çok miktarda grafiti eklediler. Kutsal alanı tanımlamak için yazının kullanılması, Klasik dönemden itibaren özellikle Karya'ya özgü bir olguydu: Yazı daha fazla yazıyı cezbetti. (trans. Abdullah Timuçin Alp Aslan)

[In Early Christianity in Asia Minor and Cyprus: From the Margins to the Mainstream, eds. Stephen Mitchell and Philipp Pilhofer. Brill 2019, p. 202-225] When early Christians visited or appropriated former pagan sanctuaries, they were confronted with numerous ancient inscriptions on stelai and bases, as well as on the temple structure itself: dedications, lists of priests, and documents adorning temple architraves, antae, and walls. These texts served, both at the time of their original carving and in late antiquity, to define sanctuaries, their role within the polis, and their connection with local history. Not all ancient Greek temples bore inscriptions, however. In this essay, I argue that the habit of inscribing temples began as a particularly Carian phenomenon in the late classical period with texts written in both Greek and the native Carian language. The habit then spread to other regions of Asia Minor and Greece in the Hellenistic period, but a particular association of sacred architecture with inscribed text persevered in Caria through the Roman period, as can be seen at sites such as Gerga. I furthermore suggest that this association between sacred structure and text continued into late antiquity, when the reuse of older inscriptions or the addition of Christian graffiti to temple walls at several Carian sites contributed to the creation of new Christian spaces.

The " dead villages " of northern Syria represent an unparalleled opportunity to explore the social lives of prosperous late antique villagers in the eastern Mediterranean as embodied in their domestic architecture. The region boasts the remains of numerous solidly built ashlar houses and few " public " buildings beyond the elaborately decorated churches, most famously the pilgrimage center of Qalat Seman. Previous studies of the villages have focused on the agricultural basis of northern Syria's apparent prosperity, as evidenced by the large domestic structures with carved decoration, rather than the lived experience of the inhabitants of these houses. By examining an excavated sector of houses at a village called Déhès, I draw attention to the circulation patterns within and between the structures and the placement of so-called " apotropaic " carved crosses and inscriptions, suggesting that they are intended as much for mortal eyes as for those of demonic forces. Through this consideration of sight lines and the agency of architecture, I argue that the " rise of the holy man " in this region, and in particular the popularity of stylite saints perched between heaven and earth, can be contextualized as a part of a wider regional preoccupation with surveillance for the purpose of maintaining social cohesion. Fig. 6. House 2, Building 108, Déhès, door lintel on ground floor. Reprinted with permission from the IFPO from Sodini et al., Déhès (Syrie du nord). Syria LVII (1981), fig. 167.

English and Turkish. Overview of Caria/Karia in the late antique and Byzantine periods (4th-13th century CE). In Karialılar, Denizcilerden Kent Kuruculara - The Carians, From Seafarers to City Builders. Eds. Olivier C. Henry and Ayşe Belgin-Henry. Anatolian Civilizations 9. Istanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2020. Pp. 62-77.

Close examination of the apse painting of Christ in Glory in the Pancarlık church in Cappadocia, Turkey, from the ninth or tenth century, reveals the important role of painted inscriptions in this program. The prominent central epigraph has been published previously, but with uncertainty about the reading of damaged letters. With the text of this inscription here confirmed , its significance becomes clear. The epigraph mentions " great fear, " which proves key to interpreting the apse program and the intended viewer response. It can be related to two other Cappadocian inscriptions, heretofore read incorrectly and not connected with the Pancarlık example. I propose that this group of rhythmic but nonmetrical inscriptions represents a local, oral tradition, an element of popular piety generally lost to scholars. The Pancarlık apse inscription draws on this tradition but transforms it to heighten its impact on the viewer. I also present additional dipinti from the apse, including one in an unusual mirror-image script. Together with the Christ in Glory in the apse, the painted inscriptions are active agents that create a space for personal reflection and emotional response by well-educated ecclesiastics and barely literate laypersons alike; it does not require extensive theological or exegetical knowledge. The Pancarlık church therefore encourages us to explore the sophisticated use of words and images in a non-Constantinopolitan context as well as the opportunities for viewer response to a middle Byzantine painted program.